‹ Terug

 

Hoe weet je of je een burn-out hebt?

 

Veel mensen vragen zich weleens af: 'is dit gewoon stress of heb ik een burn-out'? 

Dat is een begrijpelijke vraag omdat een burn-out vaak niet van de ene op de andere dag ontstaat. Klachten sluipen er langzaam in en worden vaak best een tijd weggeduwd of ontkent. Vaak met name door jezelf, terwijl de omgeving het soms al eerder ziet en zijn zorgen uit.

 

 

 

Typische signalen van een burn-out

Kenmerkende klachten bij een burn-out zijn aanhoudende vermoeidheid en emotionele uitputting, waarbij deze klachten minstens zes maanden aanwezig zijn.

Daarnaast spelen vaak andere klachten, zoals

• spanningsklachten, bijvoorbeeld verstoorde slaap, prikkelbaarheid, labiliteit, piekeren, concentratie- of geheugenproblemen
• gevoelens van controleverlies of machteloosheid
• beperkingen in het (beroepsmatig of sociaal) functioneren.

Indien deze klachten dus erg lang aanhouden en je dagelijks leven beperken, kan er sprake zijn van een burn-out en is het goed dat je dit bespreekbaar maakt met een naaste, je werkgever en/of je huisarts. 

 

Hoe onstaat een burn-out?

Vaak ontstaat een burn-out zoals hierboven beschreven geleidelijk en is het bijna altijd het gevolg van meerdere factoren. 

Werkfactoren: in hoeverre je je baan als stressvol ervaart speelt een rol. Hierbij spelen de mate van werkdruk, autonomie, verantwoordelijkheid en ook de werksfeer een grote rol. 

Privefactoren: De levensfase en de omgevingsfactoren waarin je je bevindt, zijn van grote invloed op wat er prive van je gevraagd wordt. In hoeverre is je leefomgeving stabiel, voel je je daar veilig en zijn er voldoende sociale contacten? Maar ook gezinsdrukte, mantelzorg, verlies, relatieproblemen of te weinig herstelmomenten kunnen hierbij een rol spelen. 

Persoonsfactoren: Mensen die perfectionistisch ingesteld zijn of moeite hebben met 'nee' zeggen of gewend zijn zich aan te passen aan anderen zijn meer vatbaar voor een burn-out. Veel van deze patronen zijn in de jeugd ontstaan; we leren al jong hoe we met spanning om kunnen gaan of hoe we rust in een thuissituatie kunnen creeren.  

 

Regelmatig worden beginnende klachten in eerste instantie ontkent, aan iets anders geweten of onderdrukt met bijv. een paracetamol. Zonder dat men zich er bewust van is, kan het gebruik van pijnstillers toenemen of komt men slecht door 'dat griepje'. Opvallend is vaak dat de omgeving al wel langer zijn zorgen uit, maar dit door degene zelf wordt ontkent. Totdat iemand echt niet meer kan functioneren en uitvalt.

 

Herkenning

Als partner of werkgever zie je vaak de subtiele signalen eerder dan iemand zelf. Je merkt meer fouten, minder concentratie en minder energie, een korter lontje, terugtrekken, vaker ziekmelden of kwaaltjes hebben. Door dit open bespreekbaar te maken, kan erger wellicht voorkomen worden. 

 

Herken je jezelf in bovenstaande?  

• Maak het bespreekbaar: ga met iemand in gesprek die je vertrouwt (partner, vriend(in), leidinggevende, enz.
• Schrijf je klachten kort op; wat merk je lichamelijk, mentaal en in het dagelijks functioneren.
• Plan een afspraak bij de huisarts: bespreek wat er speelt en bepaal samen een plan van aanpak.
• Zorg goed voor jezelf: luister naar je lichaam, leef gezond, je mag grenzen stellen, gas terugnemen, rust pakken en herstellen.

Wacht niet tot je 'er helemaal doorheen zit'. Hoe eerder je ingrijpt, hoe sneller herstel mogelijk is! Je kan ook hier contact opnemen. Of direct een telefonische contact of een kennismakingsgesprek plannen.